رای شماره 633 مورخ 1399/05/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

مرجع تصویب: ھیات عمومي دیوان عدالت اداري
شماره ویژه نامه : ١٣١٧
پنجشنبھ، ٢٧شھریور ١٣٩٩
سال ھفتاد و شش شماره ٢١٩٩٣
رأی شماره ۶٣٣ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال بند ب دستورالعمل ماده ١٠آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون
حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا ھیأت وزیران
٣/۶/١٣٩٩ ٩٨٠٢٩٢٩شماره
بسمه تعالی
جناب آقای اکبرپور
رئیس ھیأتمدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمھوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ٩٩٠٩٩٧٠٩٠۵٨١٠۶٣٣مورخ ١۴/۵/١٣٩٩با موضوع: »ابطال بند
ب دستورالعمل ماده ١٠آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا ھیأت وزیران« جھت درج در روزنامه
رسمی به پیوست ارسال میگردد.
مدیرکل ھیأت عمومی و ھیأتھای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مھدی دربین
تاریخ دادنامه : ١۴/۵/١٣٩٩شماره دادنامه: ۶٣٣شماره پرونده : ٩٨٠٢٩٢٩
مرجع رسیدگی: ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی : سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند )ب( دستورالعمل ماده ١٠آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و
باغھا
گردش کار : سرپرست معاونت حقوقی و نظارت ھمگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ١۶٨٨٩۶/٣٠٠ـ
١۴/٧/١٣٩٨اعلام کرده است که:
" حضرت حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای بھرامی
رئیس محترم دیوان عدالت اداری
سلام علیکم: احتراماً به استحضار میرساند: بند )ب( دستورالعمل ماده ١٠آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی
زراعی و باغھا با تبصره ۴ماده ١قانون مزبور انطباق داده شد که به دلایل زیر مغایر با قانون موصوف تشخیص گردید:
١ـ بر اساس تبصره ۴ماده ١قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا، مواردی که بھینه کردن تولیدات بخش کشاورزی تلقی شده و
به عنوان تغییر کاربری محسوب نمیگردد، احصاء و گستره اجرای این تبصره »در روستاھا« تعیین گردیده است. ھمچنین در تبصره ۵
ماده قانونی فوقالذکر اراضی داخل محدوده قانونی روستاھای دارای طرح ھادی مصوب را کلاً از شمول قانون مذکور خارج دانسته و
مشمول ضوابط طرح ھادی اعلام نموده و در بند )ب( ماده ١آییننامه اجرایی قانون مارالذکر نیز تعیین محدوده روستاھا را بر اساس
»قانون تعاریف محدوده و حریم شھر، روستا و شھرک و نحوه تعیین آنھا مصوب «١٣٨۴مقرر نموده است. از طرفی در ماده ٣قانون
اخیر نیز تصریح شده است »محدوده روستا عبارتست از محدودهای شامل بافت موجود روستا و گسترش آتی آن در دوره طرح ھادی
روستایی«... و در تبصره ٣ھمان ماده بیان شده است: »محدوده روستاھای فاقد طرح ھادی با ھماھنگی .«...
٢ـ از مطالب فوق چنین مستفاد میشود:
اولاً: قانونگذار در تبصره ۴ماده ١قانون حفظ کاربری، صرفاً اراضی داخل محدوده روستاھا را مد نظر قرار داده است.
ثانیاً: در تبصره ۵ماده ١قانون حفظ کاربری و در تکمیل تبصره ۴روستاھا را نیز به دو دسته دارای طرح ھادی مصوب و فاقد طرح ھادی
مصوب تقسیم نموده که میتوان نتیجه گرفت تبصره ۴صرفاً بر محدوده روستاھای فاقد طرح ھادی مصوب حاکم است که این مھم
)منظور شمول تبصره ۴ماده ١قانون حفظ کاربری صرفاً بر اراضی داخل محدوده روستاھاست،( لیکن در بند )ب( دستورالعمل ماده ١٠
آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا قلمرو اجرای فعالیتھای مذکور در تبصره ۴الحاقی به ماده ١قانون حفظ کاربری را به اراضی زراعی و باغھای خارج از محدوده شھر، شھرک و محدوده روستاھای دارای طرح ھادی توسعه داده
است. از این رو ابطال بند )ب( دستورالعمل ماده ١٠آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا )به صورت
فوقالعاده وخارج از نوبت( در ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری مورد درخواست میباشد. مزید امتنان است دستور فرمایید از نتیجه
اقدام و تصمیم متخذه این سازمان را مطلع نمایند".
متن مقرر مورد اعتراض به قرار زیر است:
" »ب: قلمرو اجرای فعالیتھای مذکور در تبصره ۴الحاقی به ماده ١قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا: اراضی زراعی و باغھا که
خارج از محدوده شھرھا، شھرکھا و محدوده روستاھای دارای طرح ھادی مصوب واقع است، میباشد«. "
علی رغم ارسال نسخه دوم شکایت برای طرف شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده در ھیأت عمومی پاسخی واصل نشد.
ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ١۴/۵/١٣٩٩با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان
شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی ھیأت عمومی
با توجه به اینکه مطابق تبصرهھای ۵و ۴ماده ١قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا ، بھینه کردن تولیدات بخش
کشاورزی در روستاھای فاقد طرح ھادی تغییر کاربری محسوب نمیشود و قلمرو تبصره مرقوم صرفاً محدود به روستاھای فاقد طرح
ھادی است ولی در بند )ب( ماده ١٠آییننامه مورد شکایت قلمرو تبصره فوق به اراضی خارج از محدوده شھر، شھرک و روستاھای
دارای طرح ھادی توسعه داده شده است، بنابراین بند )ب( ماده ١٠آییننامه مورد اعتراض مغایر قانون وضع شده و مستند به بند١
ماده ١٢و ماده ٨٨قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ١٣٩٢ابطال میشود.
رئیس ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بھرامی